Handbykes

Fabricage van driewielerfietsen in Burkina Faso voor motorisch gehandicapten
Een samenwerking van Fontys Hogescholen en de IUT in Burkina Faso       

Achtergrond van het project
Burkina Faso, een Sahel land in West Afrika, behoort tot de vier armste landen in de wereld.  Immers de laatste statistieken schatten dat meer dan 60% van de inwoners van Burkina Faso leven onder de armoedegrens. In deze context is de situatie van motorisch gehandicapten nog moeilijker dan van een gemiddelde inwoner van het land. Bijna al deze  gehandicapten hebben polio gehad, waardoor hun onderlichaam verlamd is. Het zijn personen die buiten de maatschappij geplaatst zijn en dikwijls door hun familie als nutteloze last beschouwd worden: zij hebben nauwelijks toegang tot scholen of de gezondheidszorg. Maar het ernstigste probleem waarmee deze mensen geconfronteerd worden is de afhankelijkheid om bepaalde taken in het leven te vervullen, waarbij een verplaatsing noodzakelijk is.
Inmiddels hebben er enkele integratieprogramma’s het licht gezien, die hun acties richten op uitrusting en middelen van vervoer. Deze vervoersmiddelen betreffen handmatig of motorisch aangedreven fietsen, aangepast aan de motoriek van de fysiek gehandicapten.
De laatste jaren komen er bijna geen gehandicapten meer bij, omdat de regering van Burkina Faso grootscheepse inenting programma’s uitvoert.

Het project heeft in zijn bestaan (2006-2011) bijna 1000 fietsen kunnen produceren

Doelstelling van het project

De doelstellingen waar het project zich op richt waren:

  • Productie ter plaatse (in Burkina Faso) van goedkope driewielerfietsen
  • Productie van de fietsen aangepast aan de kwaliteit van het wegdek  en aan de klimatologische omstandigheden van Burkina Faso
  • Productie van  fietsen die een maximum aan veiligheid voor de gebruikers garanderen
  • Productie van fietsen die een zeker comfort aan de gebruikers bieden
  • Bieden van werkervaringsplaatsen van jonge afgestudeerde technici

Eisen aan de fietsen
a) Technische specificaties
De te ontwerpen fietsen moeten voldoen aan de volgende specificaties:

  • Het geheel moet ter plaatse met behulp van lokaal te verkrijgen en goedkope materialen gefabriceerd kunnen worden (eventueel hergebruik van materialen)
  • Het bewegingsmechanisme moet eenvoudig zijn en zonder al te grote inspanning  handelbaar zijn.
  • De fiets als geheel moet zeer stabiel zijn.
  • De fabricage mag geen al te complexe apparatuur vereisen.
  • Onderhoud en reparaties moeten eenvoudig zijn.

b) Economische en esthetische specificaties

  • De fietsen mogen niet meer dan 140.000 F CFA (= € 210) kosten.
  • De bouw van de fietsen moet werkgelegenheid bieden aan de mensen die in de werkplaatsen van de gehandicapten werken
  • Behalve een comfortabel gebruik ( bescherming tegen stof, wind, zon en regen) moeten de fietsen een aantrekkelijk design hebben.

Organisate
Het project werd opgezet in het kader van een (al 10 jaar bestaande) samenwerking tussen het “Institut Universitaire de Technology” (IUT) in Bobo Dioulasso, Burkina Faso en Fontys Hogescholen in Eindhoven.
De fietsen worden (ook na afloop van het project) gemaakt in de ateliers van de gehandicapten organisaties in Ouagadougou en Bobo Dioulasso.
De verdeling van de fietsen is de verantwoordelijkheid van de bestaande organisaties voor gehandicapten in Burkina Faso.
In januari 2007 werd in aanwezigheid van de Burkinabese Minister van Sociale Zaken het project officieel geopend met de symbolische overhandiging van de eerste fiets aan de voorzitter van de gehandicapten organisaties.

Productie, kostprijs en bijdrage gehandicapten
Het project is gestart in in september 2006 en de resterende 4 maanden van dat jaar zijn in totaal 115 fietsen gemaakt. In 2007  zijn er 125 fietsen gemaakt.
Men is in staat 200 fietsen per jaar te fabriceren. Met een totale kostprijs van ca € 200 per fiets vraagt dit een bedrag van € 40.000 per jaar. Omdat het voor gehandicapten in dit land vrijwel onmogelijk is om werk te vinden, en dus over eigen financiën te beschikken, werden de fietsen voor het grootste deel vanuit Nederland betaald. De gehandicapten organisaties wilden echter voorkomen dat het idee ontstaat dat men gratis een fiets krijgt. Daarom werd van degenen die een fiets krijgen zelf  € 30 als bijdrage gevraagd. Dit geld werd apart gezet en wie een eigen bedrijf of handel wilde beginnen, kon in de vorm van microkrediet uit deze pot een lening krijgen. Ook werd een deel van de eigen bijdrage gereserveerd om gedurende 3 jaar noodzakelijke reparaties te kunnen uitvoeren.

Project financiering en particuliere bijdragen
Het project is opgezet met de intentie om minimaal vijf jaar de fietsen te kunnen maken. Fontys Hogescholen was de hoofdfinancier van het project en verzekerde gedurende deze tijd de bouw van 75 fietsen per jaar. Daarnaast maakten particuliere bijdragen het mogelijk meer fietsen te produceren, waardoor het totaal op ca 100o fietsen is uitgekomen.